تورم ناگهانی یا تدریجی درست در جلوی کشکک زانو، به‌خصوص در افرادی که زیاد روی زانو می‌نشینند یا زانو می‌زنند، ممکن است ناشی از بورسیت پیش‌کشککی (Prepatellar Bursitis) باشد. این عارضه که به آن بورسیت جلوی زانو یا بورسیت جلوی کشکک نیز گفته می‌شود، زمانی ایجاد می‌شود که بورس قرارگرفته بین پوست و استخوان کشکک دچار التهاب، تجمع مایع یا در بعضی موارد عفونت شود.
بورسیت پیش‌کشککی معمولاً داخل خود مفصل زانو ایجاد نمی‌شود. به همین دلیل ممکن است بیمار تورم قابل‌توجهی روی کشکک داشته باشد اما همچنان بتواند زانو را حرکت دهد. البته در موارد شدید، درد و بزرگی بورس می‌تواند خم کردن زانو را محدود کند.
در بیشتر موارد غیرعفونی، کاهش فشار روی زانو، استراحت، استفاده از یخ و درمان‌های ضدالتهابی برای کنترل بیماری کافی است. بااین‌حال، اگر بورس عفونی شده باشد یا تورم به درمان‌های اولیه پاسخ ندهد، اقدامات دیگری مانند تخلیه مایع بورس، مصرف آنتی‌بیوتیک و در موارد خاص جراحی ممکن است لازم باشد.
بورس چیست و بورس پیش‌کشککی کجای زانو قرار دارد؟
بورس‌ها (Bursae) کیسه‌های کوچک و حاوی مقدار کمی مایع هستند که در قسمت‌های مختلف بدن مانند شانه، آرنج، لگن، زانو و پاشنه وجود دارند.
این کیسه‌ها معمولاً در نقاطی قرار گرفته‌اند که پوست، تاندون یا عضله روی استخوان حرکت می‌کند. وظیفه آنها ایجاد یک سطح لغزنده و کاهش اصطکاک میان بافت‌های مختلف است. یکی از این بورس‌ها، بورس پیش‌کشککی است که در جلوی استخوان کشکک و درست زیر پوست قرار دارد.
وقتی این بورس در اثر فشار، ضربه، بیماری‌های التهابی یا عفونت تحریک شود:
- دیواره بورس ملتهب می‌شود.
- مقدار مایع داخل آن افزایش پیدا می‌کند.
- بورس بزرگ و متورم می‌شود.
- ممکن است در جلوی کشکک یک برجستگی واضح ایجاد شود.
به همین دلیل یکی از مشخص‌ترین نشانه‌های بورسیت پیش‌کشککی، تورم موضعی روی کشکک زانو است.
انواع بورسیت پیش‌کشککی
بورسیت جلوی کشکک همیشه به یک شکل ظاهر نمی‌شود. از نظر علت و مدت بیماری می‌توان آن را به چند نوع تقسیم کرد.
بورسیت حاد پیش‌کشککی
بورسیت حاد معمولاً طی مدت کوتاهی ایجاد می‌شود و می‌تواند نتیجه:
- ضربه مستقیم به جلوی زانو
- زمین خوردن روی کشکک
- افزایش ناگهانی فشار روی زانو
- عفونت بورس
باشد. در این حالت، تورم ممکن است در مدت کوتاهی ایجاد شود و در بورسیت ناشی از ضربه، گاهی تجمع خون نیز در بورس اتفاق می‌افتد.
بورسیت مزمن پیش‌کشککی
بورسیت مزمن بیشتر در افرادی دیده می‌شود که به‌طور مرتب روی زانو کار می‌کنند. فشار و اصطکاک مکرر باعث تحریک تدریجی بورس می‌شود و ممکن است بیمار برای هفته‌ها یا حتی مدت طولانی‌تری برجستگی و تورم جلوی زانو داشته باشد. در بعضی افراد مبتلا به بورسیت مزمن، تورم قابل‌توجه است اما درد شدید وجود ندارد.
بورسیت غیرعفونی
بیشتر موارد بورسیت پیش‌کشککی غیرعفونی یا Aseptic هستند. علل رایج آن شامل:
- فشار مکرر
- ضربه
- زانو زدن طولانی
- بیماری‌های التهاب
- نقرس
است. در این حالت باکتری داخل بورس وجود ندارد و درمان عمدتاً بر کاهش التهاب و برطرف کردن عامل تحریک‌کننده متمرکز است.
بورسیت عفونی یا سپتیک
در بورسیت عفونی یا Septic Bursitis باکتری وارد بورس شده و باعث عفونت می‌شود. بورس پیش‌کشککی به دلیل قرار گرفتن بسیار نزدیک به سطح پوست، در صورت وجود زخم یا آسیب پوستی می‌تواند در معرض ورود میکروب‌ها قرار بگیرد.
این نوع بورسیت نسبت به بورسیت غیرعفونی جدی‌تر است و باید سریع‌تر بررسی شود، زیرا درمان آن معمولاً به آنتی‌بیوتیک و گاهی تخلیه مایع نیاز دارد.
علت بورسیت پیش‌کشککی چیست؟
بورسیت جلوی زانو می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد، اما فشار مکرر روی کشکک یکی از شایع‌ترین عوامل ایجاد آن است.
زانو زدن طولانی و مکرر
افرادی که به‌دلیل شغل یا فعالیت روزانه مدت زیادی روی زانو قرار می‌گیرند، بیشتر در معرض بورسیت پیش‌کشککی هستند.
از جمله:
- لوله‌کش‌ها
- نصابان کف‌پوش و فرش
- کاشی‌کارها
- سقف‌کارها
- باغبان‌ها
- معدن‌کاران
- برخی کارگران ساختمانی
فشار مکرر پوست روی استخوان کشکک باعث تحریک بورس بین این دو ساختار می‌شود. به همین دلیل بورسیت پیش‌کشککی گاهی در منابع با نام‌هایی مانند Housemaid’s Knee نیز شناخته می‌شود.
ضربه مستقیم به جلوی زانو
زمین خوردن یا دریافت ضربه مستقیم روی کشکک نیز می‌تواند بورس را ملتهب کند. به همین دلیل ورزشکارانی که در رشته‌هایی فعالیت دارند که احتمال سقوط یا برخورد مستقیم زیاد است، بیشتر در معرض این مشکل قرار می‌گیرند؛ مانند:
- فوتبال
- کشتی
- بسکتبال
- ورزش‌های رزمی
- برخی ورزش‌های برخوردی
ضربه شدید ممکن است باعث پارگی عروق کوچک و تجمع خون داخل بورس نیز شود.
بورسیت هموراژیک یا تجمع خون داخل بورس
در برخی آسیب‌های مستقیم، به‌جای تجمع مایع التهابی معمولی، مقداری خون وارد بورس می‌شود که به آن بورسیت هموراژیک گفته می‌شود. این حالت معمولاً با تورم نسبتاً سریع پس از ضربه همراه است.
افرادی که داروهای ضدانعقاد یا رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنند نیز ممکن است در صورت ضربه، بیشتر مستعد خونریزی داخل بورس باشند.
نقرس
در افراد مبتلا به نقرس، کریستال‌های اورات می‌توانند علاوه بر مفاصل، بورس‌ها را نیز درگیر کنند. گاهی التهاب ناشی از کریستال‌های نقرس از نظر ظاهری بسیار شبیه بورسیت عفونی است؛ به همین دلیل در موارد مشکوک ممکن است بررسی مایع بورس لازم باشد.
آرتریت روماتوئید
بیماری‌های التهابی مانند آرتریت روماتوئید یا روماتیسم مفصلی نیز می‌توانند زمینه التهاب بورس‌ها را فراهم کنند. در چنین بیمارانی تنها تخلیه مایع کافی نیست و کنترل بیماری زمینه‌ای نیز اهمیت دارد.
عفونت
اگر پوست جلوی زانو آسیب ببیند، باکتری‌ها می‌توانند از طریق پوست وارد بورس شوند. راه‌های احتمالی ورود باکتری عبارت‌اند از:
- خراشیدگی
- بریدگی
- زخم
- سوراخ شدن پوست
- گزش حشرات
- آسیب پوستی روی زانو
پس از ورود باکتری، مایع داخل بورس می‌تواند عفونی شود و بورسیت سپتیک ایجاد شود.
چه کسانی بیشتر در معرض بورسیت جلوی زانو هستند؟
احتمال ابتلا به بورسیت پیش‌کشککی در برخی افراد بیشتر است. مهم‌ترین عوامل خطر شامل موارد زیر هستند:
- مشاغلی که نیاز به زانو زدن مکرر دارند
- ورزش‌های برخوردی
- سابقه ضربه مکرر به زانو
- نقرس
- آرتریت روماتوئید
- بیماری‌های التهابی
- وجود زخم یا آسیب پوستی جلوی زانو
- ضعف یا سرکوب سیستم ایمنی
- برخی بیماری‌ها مانند دیابت که می‌توانند زمینه عفونت را افزایش دهند
بنابراین در فردی که علاوه بر تورم جلوی کشکک دارای عوامل خطر عفونت است، بررسی دقیق‌تر اهمیت بیشتری دارد.
علائم بورسیت پیش‌کشککی چیست؟
علائم بیماری بسته به علت آن و حاد یا مزمن بودن بورسیت متفاوت است.
مهم‌ترین علائم عبارت‌اند از:
- تورم جلوی کشکک
- ایجاد برجستگی روی زانو
- درد هنگام فعالیت
- درد هنگام زانو زدن
- حساسیت به لمس
- افزایش گرمای موضعی
- احساس فشار یا کشیدگی در جلوی زانو
- محدود شدن خم شدن زانو در صورت شدید بودن تورم
درد بورسیت پیش‌کشککی معمولاً با فشار مستقیم روی جلوی زانو بدتر می‌شود. در بورسیت مزمن، گاهی بیمار یک تورم واضح دارد اما درد چندان شدید نیست. برای آشنایی با علائم و نشانه های تشخیص تورم زانو می توانید به مقاله ورم مفصل زانو مراجعه کنید.
علائم بورسیت عفونی زانو چیست؟
بورسیت عفونی ممکن است علاوه بر تورم و درد، علائم التهابی واضح‌تری ایجاد کند. علائم احتمالی عبارت‌اند از:
- قرمزی پوست روی بورس
- افزایش واضح گرمای پوست
- درد و حساسیت بیشتر
- گسترش قرمزی اطراف زانو
- تب
- لرز
- خروج مایع از زخم
- احساس ناخوشی عمومی
وجود تب همیشه برای تشخیص بورسیت عفونی ضروری نیست؛ بنابراین نداشتن تب به‌تنهایی نمی‌تواند عفونت را رد کند. در موارد مشکوک، بررسی مایع بورس یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای افتراق بورسیت عفونی از انواع غیرعفونی است.
تفاوت بورسیت عفونی و غیرعفونی زانو
| ویژگی | بورسیت غیرعفونی | بورسیت عفونی |
| تورم جلوی زانو | شایع | شایع |
| درد | متغیر | معمولاً بیشتر |
| قرمزی | ممکن است کم باشد | معمولاً واضح‌تر |
| گرمی پوست | ممکن است وجود داشته باشد | اغلب قابل‌توجه‌تر است |
| تب و لرز | معمولاً وجود ندارد | ممکن است وجود داشته باشد |
| سابقه زخم پوستی | ضروری نیست | ممکن است وجود داشته باشد |
| بررسی مایع بورس | همیشه لازم نیست | معمولاً اهمیت زیادی دارد |
| درمان | کاهش فشار، یخ و دارو | آنتی‌بیوتیک ± تخلیه |
علائم به‌تنهایی همیشه قادر به افتراق قطعی دو نوع نیستند و در صورت شک به عفونت باید ارزیابی پزشکی انجام شود.
بورسیت پیش‌کشککی چگونه تشخیص داده می‌شود؟
تشخیص اغلب با ترکیب شرح حال بیمار و معاینه فیزیکی امکان‌پذیر است. متخصص ارتوپد ابتدا مشخص می‌کند که تورم واقعاً مربوط به بورس روی کشکک است یا ساختار دیگری از زانو درگیر شده است.
شرح حال پزشکی
پزشک ممکن است درباره موارد زیر سؤال کند:
- علائم از چه زمانی شروع شده‌اند؟
- آیا تورم ناگهانی بوده یا به‌تدریج ایجاد شده است؟
- شدت درد چقدر است؟
- آیا اخیراً روی زانو افتاده‌اید؟
- آیا شغل شما نیازمند زانو زدن مکرر است؟
- آیا ورزش برخوردی انجام می‌دهید؟
- آیا روی زانو زخم یا خراش وجود داشته است؟
- آیا تب یا لرز دارید؟
- آیا سابقه نقرس یا آرتریت روماتوئید دارید؟
این اطلاعات به تشخیص علت بورسیت کمک می‌کنند.
معاینه فیزیکی
پزشک زانوی مبتلا را با زانوی سالم مقایسه می‌کند و مواردی مانند:
- محل دقیق تورم
- حساسیت
- گرمای پوست
- قرمزی
- قوام تورم
- وجود زخم
- دامنه حرکتی زانو
را بررسی می‌کند. یکی از نکات مهم این است که در بورسیت پیش‌کشککی، مشکل عمدتاً در بافت‌های روی کشکک قرار دارد؛ درحالی‌که بیماری‌های داخل مفصل ممکن است الگوی متفاوتی از درد و محدودیت حرکت ایجاد کنند.
برای تشخیص بورسیت پیش‌کشککی چه آزمایش‌هایی انجام می‌شود؟
همه بیماران نیاز به تصویربرداری یا آزمایش ندارند. در موارد معمول، معاینه می‌تواند برای تشخیص کافی باشد. در صورت وجود ابهام یا احتمال بیماری دیگری، بررسی‌های تکمیلی انجام می‌شوند.
عکس رادیولوژی یا X-Ray
رادیوگرافی بیشتر برای بررسی استخوان‌ها کاربرد دارد. اگر بیمار سابقه ضربه داشته باشد، پزشک ممکن است برای رد مواردی مانند:
- شکستگی کشکک
- شکستگی سایر استخوان‌های اطراف زانو
- جسم خارجی
درخواست X-ray کند. بورس معمولاً در رادیوگرافی ساده به‌خوبی دیده نمی‌شود؛ بنابراین عکس ساده بیشتر برای رد مشکلات استخوانی استفاده می‌شود.
سونوگرافی زانو
سونوگرافی یکی از روش‌های مفید برای ارزیابی بورس‌های سطحی زانو است. در سونوگرافی می‌توان:
- تجمع مایع در بورس را مشاهده کرد.
- ضخیم شدن دیواره بورس را بررسی کرد.
- بورسیت را از برخی مشکلات بافت نرم افتراق داد.
- بورسیت را از سلولیت بهتر تفکیک کرد.
- بورسیت زیرکشککی را از مشکلات تاندون کشکک افتراق داد.
- در صورت لزوم، آسپیراسیون یا تزریق را تحت هدایت تصویر انجام داد.
از آنجا که بورس پیش‌کشککی نزدیک سطح پوست قرار دارد، سونوگرافی در بسیاری از موارد اطلاعات مفیدی ارائه می‌دهد.
MRI زانو
MRI معمولاً برای تشخیص یک بورسیت ساده لازم نیست. اما اگر پزشک احتمال دهد درد ناشی از ساختارهای دیگری مانند تاندون‌ها، غضروف یا بافت‌های عمقی زانو است، ممکن است MRI درخواست شود.
در MRI، بورس پیش‌کشککی متورم معمولاً به‌صورت تجمع مایع بین پوست و استخوان کشکک دیده می‌شود.
سی‌تی اسکن
CT نیز می‌تواند در موارد خاص مورد استفاده قرار گیرد، اما برای یک بورسیت پیش‌کشککی معمولی، معمولاً اولین روش تصویربرداری نیست. نوع تصویربرداری بر اساس شرح حال و یافته‌های معاینه انتخاب می‌شود.
آسپیراسیون بورس چیست؟
آسپیراسیون (Aspiration) به خارج کردن مایع بورس با استفاده از سوزن گفته می‌شود. این اقدام ممکن است برای دو هدف انجام شود:
- تشخیص علت بورسیت
- در بعضی موارد کاهش حجم و فشار بورس
اگر احتمال عفونت یا بیماری ناشی از کریستال‌هایی مانند نقرس وجود داشته باشد، بررسی مایع بورس اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
آزمایش مایع بورس چه چیزی را مشخص می‌کند؟
پس از خارج کردن مایع، نمونه می‌تواند برای بررسی آزمایشگاهی ارسال شود. بسته به شرایط بیمار، آزمایش ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- شمارش سلول‌های سفید
- رنگ‌آمیزی گرم
- کشت میکروبی
- بررسی حساسیت میکروبی
- بررسی گلوکز
- بررسی کریستال‌ها
وجود باکتری در کشت می‌تواند بورسیت عفونی را تأیید کند. بررسی کریستال‌ها نیز می‌تواند در تشخیص بیماری‌هایی مانند نقرس یا رسوب کریستال‌های پیروفسفات کمک‌کننده باشد. کشت مایع بورس یکی از مهم‌ترین بررسی‌ها برای تأیید بورسیت سپتیک محسوب می‌شود.
بورسیت پیش‌کشککی با چه بیماری‌هایی اشتباه گرفته می‌شود؟
هر درد یا تورمی که در جلوی زانو ایجاد می‌شود بورسیت نیست. بسته به محل درد و علائم بیمار، پزشک ممکن است بیماری‌های مختلفی را در تشخیص افتراقی در نظر بگیرد. از جمله:
- تاندونیت کشکک
- بورسیت زیرکشککی
- سندرم درد پاتلوفمورال
- آرتروز زانو
- آرتریت روماتوئید
- تجمع مایع داخل مفصل
- سلولیت
- آرتریت سپتیک
- شکستگی کشکک
- آسیب‌های منیسک
- آسیب‌های رباطی
- دررفتگی یا نیمه‌دررفتگی کشکک
معاینه دقیق معمولاً محل اصلی مشکل را مشخص می‌کند و در صورت نیاز سونوگرافی، X-ray یا MRI به افتراق بیماری‌ها کمک می‌کنند.
تفاوت بورسیت پیش‌کشککی با تاندونیت کشکک چیست؟
این دو بیماری هر دو ممکن است باعث درد جلوی زانو شوند اما محل آسیب متفاوت است.
در بورسیت پیش‌کشککی:
- بورس روی استخوان کشکک ملتهب می‌شود.
- تورم سطحی روی کشکک مشخص‌تر است.
- زانو زدن و فشار مستقیم معمولاً علائم را تشدید می‌کند.
در تاندونیت کشکک:
- مشکل اصلی در تاندون کشکک است.
- درد معمولاً بیشتر در پایین کشکک و مسیر تاندون احساس می‌شود.
- فعالیت‌هایی مانند پریدن و دویدن ممکن است علائم را تشدید کنند.
سونوگرافی در موارد مبهم می‌تواند به افتراق بورسیت از تاندینوپاتی کشکک کمک کند.
تفاوت بورسیت پیش‌کشککی و بورسیت زیرکشککی چیست؟
محل دو بورس با یکدیگر متفاوت است. بورس پیش‌کشککی درست روی کشکک قرار دارد؛ بنابراین تورم اغلب روی خود استخوان کشکک دیده می‌شود.
در مقابل، بورس زیرکشککی یا Infrapatellar Bursa در پایین کشکک و مجاورت تاندون کشکک قرار دارد. در نتیجه محل برجستگی و حساسیت می‌تواند به پزشک کمک کند این دو بیماری را از یکدیگر افتراق دهد. در مواردی که تشخیص بالینی واضح نباشد، سونوگرافی می‌تواند محل دقیق بورس درگیر را مشخص کند.
تفاوت بورسیت زانو و آب آوردن زانو چیست؟
اصطلاح آب آوردن زانو معمولاً برای تجمع مایع داخل یا اطراف مفصل به کار می‌رود، اما علت آن می‌تواند بسیار متفاوت باشد. در بورسیت پیش‌کشککی، تجمع مایع داخل یک کیسه مشخص در جلوی کشکک اتفاق می‌افتد.
اما در افیوژن مفصل زانو (Joint Effusion)، مایع داخل فضای خود مفصل افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل محل و الگوی تورم متفاوت است. بیماری‌هایی مانند:
- آرتروز
- آسیب منیسک
- التهاب مفصل
- عفونت مفصل
- ضربه
می‌توانند باعث افزایش مایع داخل مفصل شوند. معاینه و در صورت نیاز تصویربرداری به تشخیص محل تجمع مایع کمک می‌کند.
تفاوت بورسیت پیش‌کشککی و آرتروز زانو چیست؟
در بورسیت پیش‌کشککی التهاب در یک کیسه سطحی روی کشکک قرار دارد، در حالی که آرتروز زانو بیماری مربوط به ساختارهای داخل مفصل و تخریب تدریجی غضروف مفصلی است. در بورسیت ممکن است یک برجستگی واضح روی کشکک ایجاد شود.
در آرتروز، بیمار بیشتر ممکن است با علائمی مانند:
- درد هنگام راه رفتن
- درد هنگام بالا و پایین رفتن از پله
- خشکی مفصل
- محدودیت حرکت
- صدا دادن زانو
مراجعه کند. در موارد پیشرفته آرتروز زانو که آسیب مفصل شدید شده و درمان‌های غیرجراحی پاسخ کافی نمی‌دهند، ممکن است روش‌هایی مانند تعویض مفصل زانو برای بازگرداندن عملکرد و کاهش درد بیمار بررسی شود. البته این دو بیماری می‌توانند هم‌زمان نیز در یک بیمار وجود داشته باشند.
تفاوت بورسیت و عفونت مفصل زانو چیست؟
بورسیت سپتیک و آرتریت سپتیک هر دو ناشی از عفونت هستند، اما محل عفونت متفاوت است. در بورسیت سپتیک، عفونت داخل بورس قرار دارد. در آرتریت سپتیک، خود فضای مفصل آلوده شده است و معمولاً وضعیت جدی‌تری محسوب می‌شود.
درد شدید هنگام حرکت مفصل، محدودیت واضح دامنه حرکت، تب یا علائم سیستمیک می‌توانند احتمال درگیری داخل مفصل را بیشتر مطرح کنند. افتراق این دو وضعیت اهمیت زیادی دارد و باید توسط پزشک انجام شود.
درمان بورسیت پیش‌کشککی
درمان به موارد زیر بستگی دارد:
- علت بورسیت
- وجود یا عدم وجود عفونت
- شدت تورم
- حاد یا مزمن بودن بیماری
- میزان درد
- پاسخ بیمار به درمان اولیه
اکثر موارد غیرعفونی با درمان‌های محافظه‌کارانه کنترل می‌شوند.
اصلاح فعالیت
اولین قدم، کاهش یا توقف فعالیتی است که بورس را تحریک می‌کند. تا زمان فروکش کردن التهاب بهتر است از:
- زانو زدن طولانی
- فشار مستقیم روی کشکک
- فعالیتی که درد را تشدید می‌کند
- ورزش‌های برخوردی در مرحله دردناک بیماری
اجتناب شود. در صورت امکان می‌توان موقتاً فعالیت را با ورزش کم‌فشار جایگزین کرد.
استفاده از یخ
استفاده از کمپرس سرد می‌تواند درد و تورم را کاهش دهد. در مراحل اولیه می‌توان یخ را در فواصل منظم روی محل قرار داد؛ برای مثال هر بار حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه. برای جلوگیری از آسیب پوستی بهتر است یخ مستقیماً با پوست تماس نداشته باشد و در یک پارچه نازک پیچیده شود.
بالا نگه داشتن پا
هنگام استراحت می‌توان پای مبتلا را بالاتر قرار داد تا به کنترل تورم کمک شود. این کار در کنار کاهش فعالیت و استفاده از یخ می‌تواند در مرحله حاد مفید باشد.
فشرده‌سازی یا Compression
در برخی بیماران، پزشک ممکن است استفاده از بانداژ یا پوشش فشاری مناسب را برای کمک به کنترل تورم توصیه کند. فشار نباید به‌اندازه‌ای باشد که باعث:
- بی‌حسی
- تغییر رنگ پا
- افزایش درد
- اختلال جریان خون
شود.
داروهای بورسیت زانو
داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی یا NSAIDs مانند:
- ایبوپروفن
- ناپروکسن
ممکن است درد و التهاب را کاهش دهند. مصرف این داروها برای همه افراد مناسب نیست؛ به‌خصوص افرادی که سابقه:
- زخم یا خونریزی معده
- بیماری کلیوی
- برخی بیماری‌های قلبی
- حساسیت دارویی
- مصرف داروهای رقیق‌کننده خون
دارند باید قبل از مصرف با پزشک مشورت کنند. اگر فرد امکان مصرف NSAID نداشته باشد، در برخی موارد می‌توان از استامینوفن برای کاهش درد استفاده کرد؛ هرچند استامینوفن اثر ضدالتهابی مشابه NSAIDها ندارد.
آیا مایع بورس زانو باید تخلیه شود؟
خیر. همه موارد بورسیت نیاز به تخلیه ندارند. آسپیراسیون بیشتر زمانی مطرح می‌شود که:
- احتمال عفونت وجود داشته باشد.
- پزشک به نقرس یا بیماری کریستالی مشکوک باشد.
- تورم بسیار زیاد باشد.
- بورس مزمن و مشکل‌ساز باشد.
- تشخیص علت بورسیت نامشخص باشد.
در بورسیت ساده ناشی از فشار مکرر، سوراخ کردن غیرضروری بورس می‌تواند خود زمینه ورود عفونت را ایجاد کند؛ بنابراین تصمیم برای تخلیه باید بر اساس شرایط بیمار گرفته شود.
تزریق کورتون برای بورسیت پیش‌کشککی
اگر بورسیت غیرعفونی مکرر یا مقاوم باشد، ممکن است در برخی بیماران تزریق کورتیکواستروئید داخل بورس مطرح شود. اما تزریق کورتون درمان روتین همه موارد بورسیت پیش‌کشککی نیست. به دلیل سطحی بودن بورس، تزریق می‌تواند با عوارضی مانند:
- نازک شدن پوست
- تغییر رنگ پوست
- عفونت
- آسیب بافت‌های سطحی
همراه باشد.
پیش از تزریق باید عفونت رد شده باشد. برخی راهنماهای بالینی تزریق را تنها در موارد مقاوم و عودکننده‌ای توصیه می‌کنند که اقدامات ساده‌تر مؤثر نبوده‌اند.
درمان بورسیت عفونی پیش‌کشککی
اگر علت بورسیت عفونت باشد، درمان با بورسیت معمولی متفاوت است. درمان ممکن است شامل:
- تخلیه و بررسی مایع بورس
- کشت مایع
- مصرف آنتی‌بیوتیک
- تکرار تخلیه در موارد خاص
- کنترل زخم یا منبع ورود عفونت
باشد. نوع آنتی‌بیوتیک می‌تواند بر اساس شدت بیماری و نتیجه کشت انتخاب شود. اگر بیمار به درمان پاسخ ندهد یا عفونت شدید باشد، ممکن است تخلیه جراحی لازم شود. بسیاری از موارد بورسیت سپتیک با درمان مناسب نتیجه خوبی دارند، اما نیازمند پیگیری دقیق هستند.
آیا بورسیت پیش‌کشککی به جراحی نیاز دارد؟
در بیشتر بیماران پاسخ خیر است. جراحی معمولاً برای بیمارانی در نظر گرفته می‌شود که:
- بورسیت مزمن و مقاوم دارند.
- تورم به‌طور مکرر عود می‌کند.
- بورس بسیار بزرگ و محدودکننده شده است.
- درمان‌های غیرجراحی مؤثر نبوده‌اند.
- عفونت با درمان‌های دیگر کنترل نمی‌شود.
جراحی برداشتن بورس یا Bursectomy
در بورسکتومی، بورس مشکل‌دار به‌صورت جراحی برداشته می‌شود. پس از برداشتن بورس، بافت‌های اطراف به‌مرور می‌توانند بدون وجود بورس ملتهب به فعالیت طبیعی خود ادامه دهند.
نوع جراحی می‌تواند بسته به شرایط بیمار متفاوت باشد. پس از عمل، انعطاف زانو معمولاً به‌تدریج برمی‌گردد و بازگشت کامل به فعالیت بر اساس:
- نوع جراحی
- وضعیت زخم
- شدت بورسیت
- وجود یا عدم وجود عفونت
- شغل و فعالیت بیمار
تعیین می‌شود.
آیا برای بورسیت زانو فیزیوتراپی لازم است؟
همه بیماران مبتلا به بورسیت پیش‌کشککی به فیزیوتراپی نیاز ندارند. در بورسیت ساده، کاهش فشار روی بورس ممکن است کافی باشد. اما اگر:
- درد باعث کاهش حرکت زانو شده باشد.
- بیمار مدت زیادی فعالیت خود را محدود کرده باشد.
- ضعف عضلانی ایجاد شده باشد.
- مشکلات مکانیکی زمینه‌ای وجود داشته باشد.
- بیمار قصد بازگشت به ورزش داشته باشد.
فیزیوتراپی می‌تواند برای بازگرداندن حرکت و قدرت مناسب مفید باشد. تمرین‌ها باید به گونه‌ای انتخاب شوند که بورس را تحت فشار مستقیم قرار ندهند.
با بورسیت زانو می‌توان ورزش کرد؟
در بسیاری از موارد لازم نیست بیمار تمام فعالیت بدنی خود را متوقف کند؛ اما فعالیتی که باعث فشار مستقیم روی بورس یا تشدید علائم می‌شود باید کاهش یابد. در مراحل دردناک بیماری بهتر است از:
- زانو زدن
- ورزش‌های برخوردی
- افتادن یا ضربه مستقیم روی زانو
- حرکاتی که درد را به‌طور واضح افزایش می‌دهند
اجتناب شود. فعالیت‌های کم‌فشار مانند دوچرخه ثابت یا الپتیکال در برخی افراد قابل انجام هستند، به شرطی که باعث تشدید درد یا تورم نشوند.
چه زمانی می‌توان بعد از بورسیت به ورزش برگشت؟
بهتر است بازگشت به ورزش زمانی انجام شود که:
- درد تا حد قابل‌توجهی کاهش یافته باشد.
- تورم کنترل شده باشد.
- دامنه حرکتی زانو مناسب باشد.
- فشار روی زانو باعث تشدید فوری علائم نشود.
- در صورت وجود عفونت، درمان کامل شده باشد.
بازگشت زودهنگام به فعالیت‌هایی که مستقیماً روی کشکک فشار وارد می‌کنند می‌تواند احتمال عود را افزایش دهد.
بورسیت پیش‌کشککی چقدر طول می‌کشد؟
مدت بهبود برای همه بیماران یکسان نیست. این زمان به موارد زیر بستگی دارد:
- علت بورسیت
- شدت التهاب
- مزمن یا حاد بودن
- ادامه داشتن فشار روی زانو
- وجود عفونت
- بیماری‌های زمینه‌ای
بورسیت ناشی از فشار و میکروتروما ممکن است طی چند هفته بهبود پیدا کند، اما بعضی موارد مزمن می‌توانند هفته‌ها تا چند ماه باقی بمانند. یک مرور بالینی برای بورسیت ناشی از میکروتروما بازه‌ای در حدود سه هفته تا سه ماه گزارش کرده است.
بنابراین اگر تورم بعد از چند روز کاملاً از بین نرفت، الزاماً به معنی خطرناک بودن بیماری نیست؛ اما ادامه یافتن علائم، افزایش تورم یا ایجاد نشانه‌های عفونت نیازمند بررسی است.
آیا بورسیت پیش‌کشککی خطرناک است؟
بیشتر موارد غیرعفونی بورسیت پیش‌کشککی خطرناک نیستند و با درمان مناسب کنترل می‌شوند. آنچه اهمیت بیشتری دارد تشخیص بورسیت عفونی است. اگر عفونت درمان نشود، می‌تواند گسترش پیدا کند و در موارد شدید مشکلات جدی‌تری ایجاد کند. بنابراین وجود علائمی مانند:
- تب
- لرز
- افزایش سریع قرمزی
- زخم عفونی روی زانو
- درد شدید
- بدتر شدن سریع تورم
- حال عمومی نامناسب
نیازمند ارزیابی پزشکی سریع‌تر است.
آیا بورسیت پیش‌کشککی دوباره برمی‌گردد؟
بله. بورسیت پیش‌کشککی می‌تواند عود کند، به‌خصوص اگر عامل ایجادکننده همچنان وجود داشته باشد. برای مثال فردی که به‌دلیل شغل خود روزانه چند ساعت روی زانو قرار می‌گیرد، اگر بدون استفاده از محافظ دوباره همان فعالیت را شروع کند ممکن است مجدداً دچار تحریک بورس شود.
عود در افرادی که فعالیت‌های همراه با فشار و اصطکاک را بدون اصلاح ادامه می‌دهند بیشتر دیده می‌شود.
چگونه از عود بورسیت پیش‌کشککی جلوگیری کنیم؟
برای کاهش احتمال عود:
- مدت زانو زدن را کاهش دهید.
- در فواصل منظم وضعیت خود را تغییر دهید.
- هنگام کار از پد مناسب زانو استفاده کنید.
- از وارد کردن ضربه مکرر به جلوی زانو جلوگیری کنید.
- قبل از بازگشت به فعالیت سنگین اجازه دهید التهاب کاملاً فروکش کند.
- بیماری‌هایی مانند نقرس یا آرتریت التهابی را کنترل کنید.
- زخم‌های روی زانو را تمیز و مراقبت کنید.
آیا زانوبند برای بورسیت زانو مفید است؟
باید بین زانوبند محافظ و زانوبند یا بانداژ فشاری تفاوت قائل شد. اگر فرد مجبور است برای کار روی زانو قرار بگیرد، استفاده از Kneepad یا پد محافظ زانو می‌تواند فشار مستقیم روی بورس را کاهش دهد.
در برخی موارد نیز پوشش فشاری برای کنترل تورم به کار می‌رود. اما پوشیدن یک زانوبند معمولی به‌تنهایی علت بورسیت را درمان نمی‌کند. انتخاب وسیله مناسب باید بر اساس علت بیماری و نوع فعالیت انجام شود.
برای بورسیت پیش‌کشککی یخ بهتر است یا گرما؟
در مرحله حاد و زمانی که تورم و التهاب وجود دارد، معمولاً کمپرس سرد گزینه مناسب‌تری است. یخ می‌تواند به کاهش:
- درد
- تورم
- التهاب
کمک کند. استفاده از گرما در مرحله التهاب حاد ممکن است برای همه بیماران مناسب نباشد. بنابراین خصوصاً وقتی زانو متورم، گرم یا قرمز است، نباید بدون مشخص شدن علت از گرمای شدید استفاده کرد؛ زیرا ابتدا باید احتمال عفونت نیز در نظر گرفته شود.
چه زمانی باید برای بورسیت زانو به متخصص ارتوپد مراجعه کنیم؟
اگر تورم خفیف بعد از فعالیت ایجاد شده و با استراحت رو به کاهش است، ممکن است درمان‌های اولیه کافی باشند. اما در شرایط زیر مراجعه به پزشک متخصص ارتوپد توصیه می‌شود:
- تورم زیاد باشد.
- تورم مرتباً عود کند.
- درد در حال افزایش باشد.
- چند هفته از شروع علائم گذشته و بهبودی قابل‌توجهی ایجاد نشده باشد.
- دامنه حرکتی زانو کاهش پیدا کرده باشد.
- ضربه شدید به زانو وارد شده باشد.
- بیمار مبتلا به نقرس یا بیماری روماتیسمی باشد.
- تشخیص بین بورسیت و سایر بیماری‌های زانو مشخص نباشد.
همچنین در صورت وجود:
- تب
- لرز
- قرمزی قابل‌توجه
- زخم روی زانو
- ترشح
- گرمای شدید پوست
ارزیابی سریع‌تر اهمیت دارد، زیرا ممکن است بورسیت عفونی مطرح باشد. دکتر هومن کوکبی، متخصص ارتوپد و جراح زانو می‌تواند با بررسی محل تورم، معاینه زانو و در صورت نیاز استفاده از تصویربرداری یا نمونه‌برداری از مایع بورس، علت دقیق تورم جلوی زانو را مشخص کرده و درمان مناسب را بر اساس نوع بورسیت انتخاب کند.
پیشگیری از بورسیت پیش‌کشککی
برای کاهش احتمال ایجاد بورسیت جلوی زانو می‌توان اقدامات زیر را انجام داد:
استفاده از محافظ زانو
اگر شغل یا ورزش شما نیاز به زانو زدن دارد، از پد مخصوص زانو استفاده کنید. این پد فشار مستقیم بین سطح زمین و کشکک را کاهش می‌دهد.
استراحت‌های منظم
اگر مجبور هستید مدت زیادی روی زانو باشید، در فواصل منظم:
- از جای خود بلند شوید.
- پاها را کشش دهید.
- وضعیت بدن را تغییر دهید.
تغییر فعالیت
از انجام طولانی و بدون وقفه فعالیتی که دائماً روی یک نقطه از زانو فشار وارد می‌کند خودداری کنید.
استفاده از یخ بعد از فعالیت
اگر بعد از ورزش یا فعالیت سنگین احساس التهاب در جلوی زانو دارید، استفاده کوتاه‌مدت از کمپرس سرد می‌تواند به کنترل علائم کمک کند.
جمع‌بندی
بورسیت پیش‌کشککی التهاب بورس کوچکی است که بین پوست و استخوان کشکک قرار دارد. زانو زدن مکرر، فشار طولانی، ضربه، نقرس، بیماری‌های التهابی و عفونت از مهم‌ترین علل آن هستند. بارزترین علامت بیماری معمولاً تورم روی جلوی کشکک است و ممکن است با درد، حساسیت و گرمی محل همراه باشد.
بیشتر موارد غیرعفونی با:
- کاهش فشار روی زانو
- استراحت
- استفاده از یخ
- بالا نگه داشتن پا
- اصلاح فعالیت
- داروهای ضدالتهاب در صورت مناسب بودن
کنترل می‌شوند. در مقابل، وجود قرمزی شدید، تب، لرز، زخم پوستی یا افزایش سریع درد و تورم می‌تواند احتمال بورسیت عفونی را مطرح کند و نیاز به بررسی پزشکی دارد.
اگر تورم جلوی زانو مداوم، عودکننده یا همراه با درد و محدودیت حرکتی است، مراجعه به متخصص ارتوپد و جراح زانو مانند دکتر هومن کوکبی کمک می‌کند بورسیت از مشکلاتی مانند تاندونیت کشکک، تجمع مایع مفصل، آرتروز، سلولیت یا عفونت مفصل افتراق داده شود و درمان متناسب با علت اصلی انتخاب شود.
سوالات متداول
آیا بورسیت زانو خودبه‌خود خوب می‌شود؟
موارد خفیف و غیرعفونی ممکن است با حذف فشار مکرر، استراحت و مراقبت‌های اولیه به‌تدریج بهبود پیدا کنند. اما بورسیت مزمن، عودکننده یا عفونی ممکن است به درمان پزشکی نیاز داشته باشد.
آیا با بورسیت زانو می‌توان راه رفت؟
در بیشتر موارد بورسیت پیش‌کشککی، راه رفتن امکان‌پذیر است زیرا خود مفصل الزاماً آسیب ندیده است. بااین‌حال، اگر راه رفتن باعث درد واضح یا تشدید تورم شود، فعالیت باید کاهش پیدا کند و علت مشکل بررسی شود.
آیا بورسیت زانو همان آب آوردن زانو است؟
خیر. در بورسیت پیش‌کشککی، مایع داخل بورس روی کشکک افزایش پیدا می‌کند؛ درحالی‌که اصطلاح آب آوردن زانو ممکن است به تجمع مایع داخل خود مفصل اشاره داشته باشد. تشخیص محل تجمع مایع برای انتخاب درمان اهمیت دارد.
آیا بورسیت زانو نیاز به تخلیه دارد؟
نه همیشه. بسیاری از موارد بدون تخلیه درمان می‌شوند. آسپیراسیون بیشتر در صورت شک به عفونت، نقرس، تورم شدید یا موارد خاص مزمن انجام می‌شود.
آیا تخلیه مایع بورس درد دارد؟
آسپیراسیون با استفاده از سوزن انجام می‌شود و ممکن است بیمار هنگام ورود سوزن احساس درد یا ناراحتی کوتاه‌مدت داشته باشد. در برخی موارد از بی‌حسی موضعی استفاده می‌شود.
آیا بورسیت پیش‌کشککی باعث تخریب مفصل زانو می‌شود؟
بورسیت ساده در بورس سطحی جلوی کشکک اتفاق می‌افتد و با آرتروز یا تخریب غضروف مفصل یکسان نیست. بااین‌حال، اگر علائم بیمار ناشی از بیماری دیگری باشد یا عفونت مطرح باشد، بررسی دقیق ضروری است.
آیا بورسیت جلوی زانو مسری است؟
بورسیت معمولی مسری نیست. حتی در بورسیت عفونی، بیماری به معنی مسری بودن از فردی به فرد دیگر نیست؛ مسئله اصلی ورود میکروب به بورس و ایجاد عفونت موضعی است.
آیا ماساژ دادن بورسیت زانو مفید است؟
در مرحله‌ای که بورس متورم و دردناک است، فشار مستقیم و ماساژ شدید روی بورس می‌تواند آن را بیشتر تحریک کند. خصوصاً اگر پوست قرمز و گرم باشد یا احتمال عفونت وجود داشته باشد، ماساژ محل مناسب نیست و ابتدا باید علت تورم مشخص شود.
برای بورسیت زانو به چه پزشکی مراجعه کنیم؟
برای تورم، درد یا بورسیت مکرر زانو می‌توان به متخصص ارتوپد مراجعه کرد. اگر علائم شدید، عودکننده یا همراه با مشکلات دیگر زانو باشند، ارزیابی توسط جراح زانو کمک می‌کند مشخص شود آیا مشکل فقط مربوط به بورس است یا ساختار دیگری در زانو نیز درگیر شده است.
نظــــر شمـــــــا؟